काठमाडौँ : आज पुस १६ गते, प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बिपी कोइराला लगायतका नेताहरू आठ वर्षको निर्वासन त्यागेर स्वदेश फर्किएको सम्झनामा ‘राष्ट्रिय एकता तथा मेलमिलाप दिवस’ मनाइँदैछ।
वि।सं। २०३३ पुस १६ गते बिपी कोइराला, गणेशमान सिंह, शैलजा आचार्य लगायतका नेताहरू “राष्ट्रियताका लागि ज्यान अर्पण गर्न तयार” भई भारतबाट नेपाल फर्केका थिए।
दक्षिण एसियाको बदलिँदो राजनीतिक अवस्था (सिक्किमको विलय आदि) लाई दृष्टिगत गर्दै देशको अस्तित्व बचाउन बिपीले राजा र राजनीतिक दलहरूबीच मेलमिलापको नीति अघि सारेका थिए।
स्वदेश फर्किनेबित्तिकै उनीहरूलाई त्रिभुवन विमानस्थलबाटै सुन्दरीजल बन्दीगृहमा थुनिएको थियो। बन्दी जीवनकै क्रममा बिपीले ‘सुम्निमा’, ‘जेल जर्नल’, ‘तीन घुम्ती’ जस्ता कालजयी कृतिहरू लेखेका थिए। उनी नेपाली राजनीतिमा मात्र नभई साहित्यमा मनोवैज्ञानिक धाराका प्रवर्तकसमेत हुन्।
आज नेपाली कांग्रेस र यसका भ्रातृ संगठनहरूले देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी यो दिवस मनाउँदैछन्। यद्यपि, यो दिवस पछिल्लो समय औपचारिकतामा मात्र सीमित भएको गुनासो पनि सुनिने गरेको छ।